Hamilelik döneminde yeterli ve düzenli beslenme konusuna özellikle dikkat etmemiz gerekmektedir. Özellikle bu dönemde bağışıklık sistemimizin eskiye oranla daha fazla desteğe ihtiyacı olacağından dolayı vücudumuzun ihtiyacı olan tüm vitamin ve minerallerin alınması gerekmektedir. Annenin gerekli vitaminler ve mineralleri alabilmesi ile bebeğin sağlıklı bir şekilde gelişebilmesi için doktor kontrolünde vitamin haplarının alınması önerilmektedir.

Vücuttaki dengenin bozulmasını önlemek ve herhangi bir sağlık sorunuyla karşılaşmamak için vücuda doğru besinlerin alımı yoluyla gerekli vitamin, mineral, protein ve uygun karbonhidratlar verilmelidir. Hamilelik döneminde ise bu durum daha önemli hale gelir. Hem annenin hem de bebeğin sağlığı söz konusu olduğu için yeterli ve dengeli beslenme konusunun önemi oldukça fazladır. Hamilelik dönemi sonrasındaki süreçte de annenin beslenme düzenine ve içeriğine özen göstermesi gerekmektedir.

Hamilelik kararı alınmasıyla birlikte kadınlar tahmini hamilelikten yaklaşık 3 ay önce kadar vitamin (folk asit) alımına başlamalıdır. Hamilelik için döllenecek olan yumurta yaklaşık 3 ay öncesinden olgunlaşmaya başlayacağı için hamilelik öncesi 3 ayda yeterli besleniyor olmak önemlidir.

Hamilelik döneminde vücut gereksinimleri artacağı için tüketilen besinler hem anne hem de bebek sağlığı için yeterli olmayabilir. Yeterince özen gösterilmediği takdirde vücudun ihtiyacı olan tüm besinleri almak mümkün olamamaktadır. Bu nedenle özellikle hamilelik döneminde vitamin haplarına ihtiyaç duyulur. Taze sebze meyve tüketemiyor, kirli havaya maruz kalıyor, mide bulantısı, kusma nedenleriyle yeteri kadar iyi beslenemiyorsanız, doktorunuz tarafından ilave vitamin verilmesi durumu söz konusu olacaktır.

Hamilelikte Alınması Gereken Vitaminler ve Mineraller

Vücudumuz için en besleyici maddelerin folik asit, demir ve kalsiyum olduğu bilinmektedir. Vitamin haplarının kullanımı kişiye göre değişebilmekte olup, bazı kadınların 12 ay boyunca folik asit kullanması gerekebilmektedir. Folik asit kullanımının çeşitli nedenleri ve yararları bulunmaktadır. Sinir yolu kusurlarını engellemekte olan folik asitin başlıca işlevi oksijenin anneden bebeğe ulaşmasını sağlamak ve annede hamilelik döneminde görülme riski yüksek olan aneminin görülmesini önlemektir. Eğer vücudunuzda yeterli miktarda folik asit bulunmuyorsa kansızlık, unutkanlık, aşırı yorgunluk, baş dönmesi, nefes darlığı gibi durumlara neden olacaktır. Folik asit açısından zengin olan başlıca yiyecekler arasında karaciğer, yeşil yapraklı bitkiler, kırmızı et  çeşitleri yer almaktadır.

Folik Asit

Hamilelikte folik asit yetersizliğinin fetüs gelişimine olumsuz bir etkisi olduğu kanıtlanmıştır. Folik asit embriyonun gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Düşük seviyede folik asit alan kadınların spina bifida gibi nöral tüp kusuru olan bebek doğurma riskleri artmaktadır. Spina bifida, beyin ve omuriliği oluşturacak minik doku tüpünün, embriyonun gelişiminin erken safhasında düzgün kapanmaması sonucu meydana gelen bir rahatsızlıktır.

Hamilelikte folik asitin önemi anne adayı hamile kalmaya karar verdiği dönemde başlamaktadır. Embriyonun nöral tüpünün kapanması hamileliğin en başlarında gerçekleşmektedir. Bazı kadınlar bu dönemde hamile olduklarının farkında bile olmayabilir. Hamilelikte folik asit yetersizliği hamilelik döneminde komplikasyon riskini de arttırır. Tüm hamile kadınlar için günde yaklaşık 600 mikrogram folik asit alımı önerilmektedir.

Hamilelikte Folik Asit Eksikliği

Vücudunuzda yeterli miktarda folik asit bulunmadığında kansızlık, unutkanlık, aşırı yorgunluk, baş dönmesi, nefes darlığı gibi belirtiler yaşayabilirsiniz. Bu belirtiler diğer bir B grubu vitamini olan B12 eksikliğinde de görülebileceğinden, bu durumda bir uzmana danışmanız folik asit eksikliğinin tespit edilebilmesi için önemlidir. Bunun için doktora gittiğinizde kan tahlili yapılabilir ve kanınızda ne kadar folat ve B12 olduğuna bakılabilir.

Folik Asit Eksikliğinin Neden Olabileceği Sorunlar

  • Nöral tüp defekti
  • Düşük riski
  • Megaloblastik anemi
  • Erken membran rüptürü
  • Erken doğum riski
  • Ablatio plasenta
  • Neonatal ölüm

Folik Asit İçeren Besinler

  • Portakal suyu
  • Kuşkonmaz
  • Pişmiş mercimek
  • Bezelye
  • Barbunya
  • Haşlanmış ıspanak
  • Buğday rüşeymi
  • Ayçekirdeği
  • Domates suyu
  • Yumurta
  • Karalahana / lahana
  • Turunçgiller
  • Brokoli
  • Avokado

Protein

Hamilelik döneminde anne adayının hayatının diğer dönemlerinde alması gereken miktara göre daha fazla proteine ihtiyacı olur. Proteinler, fetüsün gelişmekte olan dokuları için önemlidir. Bebek her gün alınan proteinlerdeki aminoasitleri  kullanarak büyümektedir. Bebeğin hücrelerinin gelişimi için protein alımı anne adayı için zorunludur.

Günde yaklaşık 70-75 gram kadar  protein almayı hedefleyebilirsiniz. Bu miktar hamilelik dışında  ihtiyaç duyulan miktardan yaklaşık 25 gram daha fazladır. Bu protein ihtiyacını karşılamak için her zaman yediklerinize 1 bardak süt ya da bir porsiyon et ekleyerek bunu karşılayabilirsiniz.

Porsiyonlardaki  protein miktarını hesaplarken, 1 bardak sütte 1/3 porsiyon protein, 1 bardak yoğurtta ise ½ porsiyon protein bulunduğunu göz önünde bulundurabilirsiniz.

Protein İçeren Besinler

  • Yumurta
  • Badem
  • Yulaf
  • Köy peyniri
  • Yoğurt
  • Süt
  • Brokoli
  • Ton Balığı
  • Kinoa
  • Kırmızı mercimek
  • Somon
  • Hindi göğüs
  • Kabak Çekirdeği
  • Brüksel lahanası
  • Fıstık Ezmesi
  • Karides
  • Kuzu eti
  • Mezgit
  • Hamsi
  • Barbunya
  • Tofu

Demir

Bebeğinizin gelişmekte olan kan dolaşımı ve anne adayının her gün biraz daha artan kan miktarı için bol miktarda demir alması gerekmektedir. Eğer anne adayı demir miktarını az alırsa vücudu yeterli miktarda hemoglobin üretemez. Hemoglobin ise kırmızı kan hücrelerinin, vücut dokularına oksijen taşımasına olanak veren bir moleküldür. Eğer demir oranı zengin yiyecekleri C vitaminli yiyeceklerle tüketirseniz demirin emilimi artacaktır. Öte yandan kalsiyum içeren besinlerle tüketmek demirin verimini azaltmaktadır. Tükettiğiniz besinler dışında kahvaltıda tahin-pekmez tüketmeniz de demir ihtiyacınız için oldukça yararlı olacaktır.

Hamilelikte Demir Eksikliği

  • Bebeklerin erken ya da düşük kiloda doğma riskini arttır.
  • Plasentanın gelişimini engeller.
  • Annede anemiyi tetikler.
  • Yorgunluk ve halsizlik hissine sebep olur.

Demir İçeren Besinler

  • Kırmızı et
  • Kümes hayvanlarının siyah eti
  • Yeşil yapraklı sebzeler; ıspanak, pazı vb.
  • Zenginleştirilmiş tahıllar
  • Kuru kayısı
  • Pişmiş barbunya
  • Pişmiş nohut
  • Pişmiş kinoa
  • Pişmiş mercimek
  • Soya fasulyesi

Çinko

Çinko, vücudun bakımı ve onarımı için oldukça gerekli bir mineraldir. Çinko DNA’nın fonksiyonlarına yardımcı olmaktadır. Gebelik dönemi boyunca yeterli çinko alımı hücrelerin sağlığı ve gelişimi için de önemlidir. Çinkonun yararları arasında bağışıklık sistemini desteklemek, koku ve tat duygusunu geliştirmek ve yaraların iyileşmesine yardımcı olmak yer almaktadır. Gebelik döneminde çinko minerali eksikliği düşüklere, kan zehirlenmesine ( toksemi ), düşük ağırlıklı bebek doğumu gibi sorunlara yol açabilmektedir.

Eğer vejetaryen beslenme şeklini tercih ediyorsanız vücudunuzda çinko eksikliği görülebilir. Sebzelerden vücudunuzun ihtiyacı olan miktarda çinko alımı mümkün olmayabilir. Eğer böyle bir durumda bulunuyorsanız çinko destek minerali alma konusunda hekiminize danışmanızda fayda vardır.

Hamilelikte Çinko Eksikliği

  • Düşük riski
  • Kan zehirlenmesi
  • Düşük ağırlıklı bebek doğumu
  • Koku ve tat duygusunda sorunlar meydana gelmesi
  • İştah kaybı
  • Zayıflayan bağışıklık sisteminden dolayı enfeksiyonlara karşı daha yatkınlık
  • Bebeğin gelişiminde sorunlar
  • Yaraların daha geç iyileşmesi
Çinko İçeren Besinler
  • Ispanak
  • Mantar
  • Yoğurt
  • Kuzu eti
  • Susam
  • Kabak çekirdeği

Kalsiyum

Kalsiyum, hamile bir kadın için oldukça önemlidir. Bebeğin kendi kemik büyümesi için kalsiyum ihtiyacı olduğundan dolayı kalsiyum, kendi kemik yoğunluğunu kaybetmesini önlemeye yardımcı olabilir. Kalsiyum güçlü kemik ve dişler için hayati bir  önem taşımaktadır. Bu önem anne karnındaki fetüs için de geçerlidir. Hamilelik boyunca fetüs, anneden yaklaşık 25-30 gram kalsiyum alır. Bu kalsiyum miktarının çoğu kemik ve kıkırdak oluşumunda kullanılır. Bir kısmı da kan damarlarının kasılıp genişlemesine, sinirlerin birbirine sinyal göndermesine, kasların kasılmasına yardım etmektedir. Hamilelikte kalsiyum alımı hem bu yüzden çok önemlidir. Günde yaklaşık 1000 mg olacak şekilde yeterli kalsiyum alınması anne adayı için çok önemlidir. Hamilelik döneminde beden, bebeği beslemek için kemiklerden ve dişlerinden kalsiyum çekmektedir.

Eğer hamilelikte kalsiyum eksikliği yaşarsanız preeklampsi riskiniz de artabilmektedir. Preeklampsi, ödem, yüksek kan basıncı ve ürede protein özellikleriyle görülen bir hastalıktır.

Kalsiyum İçeren Besinler

  • Süt, yoğurt, peynir ve diğer süt ürünleri
  • Tofu
  • Şalgam
  • Keten tohumu
  • Badem
  • Ispanak
  • Brokoli
  • Roka
  • Susam

Vitaminler

C VİTAMİNİ

C vitamini bir antioksidandır ve beden dokularını hasar görmekten korumaktadır. Bebeğinizin ve sizin doku tamiri, yaraların iyileşmesi ve çeşitli diğer metabolik süreçler için C vitaminine ihtiyacınız bulunmaktadır. Bebekler de  bu vitamine düzgünce büyümek, güçlü kemikler ve dişler oluşturmak için ihtiyaç duyar.

Gebelikte C vitamini eksikliği prematüre doğum ya da enfeksiyonlar gibi hamilelik komplikasyonlarına neden olabilir.

Kalsiyumdan farklı olarak fetüsün kullanabileceği C vitamini düzgün bir diyet ile sağlanmaktadır. Vücudun C vitaminini depolayamaması yüzünden her gün yeniden ve yeniden yeterli düzeyde alınması gerekir. C vitamini içeren birçok yiyecek aynı zamanda yeşil yapraklı sebze, sarı sebze ve meyve ihtiyacını da karşılamaktadır.

C Vitamini İçeren Besinler

  • Kırmızı, yeşil ve sarı dolmalık biber
  • Kabuklu patates
  • Portakal
  • Greyfurt
  • Domates
  • Brokoli
  • Çilek
  • Mango
  • Limon
  • Kivi
  • Ananas
  • Şalgam
  • Karnabahar
  • Mor lahana

A Vitamini

Hamilelikte a vitamini alımı, görme, bağışıklık işlevleri ve embriyonun büyüyüp gelişimi dahil olmak üzere bedenin pek çok fonksiyonu için kritiktir. Fetüsün gelişiminin kısıtlanması, erken doğum ve düşük doğum kilosu hamilelikte a vitamini eksikliği ile ilişkilendirilir.

Vitamin destek haplarını eğer fazla miktarda alırsanız doğum kusurlarına neden olabilmektedir. Bu yüzden doktorun tavsiye ettiği miktarlarda tüketmek önemlidir.

A Vitamini İçeren Besinler

  • Tatlı patates
  • Havuç
  • Ispanak
  • Şalgam
  • Pazı
  • Kabak
  • Mercimek
  • Kavun
  • Papaya
  • Kırmızı biber
  • Domates
  • Pırasa
  • Greyfurt
  • Bezelye
  • Kuşkonmaz
  • Karpuz
  • Yeşil fasulye
  • Kayısı
  • Brüksel lahanası
  • Maydanoz
  • Brokoli
  • İnek sütü
  • Yumurta
  • Somon
  • Peynir
  • Yoğurt

 


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir



Daha Fazlası