Babalarda Hamilelik Sendromu
Evet yanlış duymadınız, babalar da hamilelik sendromu yaşıyor. Nereden çıktı şimdi bu dediğinizi duyar gibiyim bir de olaya biraz onların açısından bakalım. Hamilelik dünyanın en güzel olaylarından biri olmasıyla birlikte beraberinde büyük değişiklikler ve sorumluluklar getirmektedir. Baba bu dönemde hem çok mutlu hem de oldukça kaygılıdır çünkü artık hayat onun için 2 değil 3 veya çok daha fazla kişi sayısından oluşur.
Bazı baba adaylarında da hamilelikte yaşanan duygu durumları ve fiziksel değişimler gözlemlenebiliyor. “Kuvad Sendromu” olarak adlandırılan bu durum, nadiren de olsa diğer aile üyelerinde ve çocuklarda da görülebiliyor.Yapılan çalışmalar kuvad sendromunun yaygınlığının yüzde 11-65 arasında olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Kişilerin yaşamlarını etkilemeyecek düzeydeki belirtiler de dahil edildiğinde oran daha da yükselirken, ortaya çıkan veriler durumun oldukça yaygın gösteriyor. Kuvad (couvade) sendromu, baba adaylarının hamile eşlerinin gebelikleri boyunca, doğum sırasında ya da her iki dönemde birden çeşitli fiziksel belirtilere yakalandıkları bir bozukluktur. Kuvad sözcüğü, Fransız Bask dilinde kuluçkaya yatmak, yumurtadan çıkmak anlamına gelen couver kelimesinden türetilmiştir. Bu terim, endüstrileşmemiş kültürlerin birçoğunun bireyleri tarafından gerçekleştirilen ilginç bir ritüeli tanımlamaktadır. Bu durum, doğum sırasında babanın yatağa yatması, oruç tutması veya belli yiyeceklerden uzak durması, doğum sancılarını taklit etmesi ve genellikle doğurmakta olan kadınlara gösterilen ilginin ona da gösterilmesinden oluşan durumlardır.
Yapılan çalışmalar kuvad sendromunun yaygınlığının yüzde 11-65 arasında olduğu sonucuna ulaşmaktadır. Kişilerin yaşamlarını etkilemeyecek düzeydeki belirtiler de dahil edildiğinde oran daha fazla yükselmekte ve ortaya çıkan veriler durumun ender olmadığını göstermektedir. Belirtiler en çok gebeliğin son 3, özellikle son 1 ayında daha sık görülmeye başlamaktadır. Örnek olarak; 267 baba adayının üzerinde çalışma yapan Lipkin ve Lamb (1982), yüzde 22’sinin eşlerinin gebelikleri sırasında mide ve bağırsaklarla ilgili (gastrointestinal) yakınmalara tıbbi yardım aradıklarını saptamıştır. Lipkin ve Lamb bu araştırmalara göre, gebeliğin 6 ay öncesinde ve doğumun 6 ay sonrasında baba adaylarında bu yakınmaların hiçbirinin bulunmadığını tespit etmiştir.
Yapılan çalışmaların sonuçlarına göre bu sendrom kaygılı bir yapıya sahip, siyah ırka mensup ve sosyoekonomik durumu düşük baba adaylarında daha sık rastlandığı görülmüştür. Kuvad sendromunun altında yatan diğer toplumsal ve duygusal nedenler incelendiğinde ise, baba adayının küçük yaşta babası tarafından terk edilmiş olması, plan dışı gebelik, düşük eğitim düzeyi, ekonomik güvence eksikliği, etnik-dinsel kimlik ve evlilikte geçimsizlik gibi faktörlerin yer aldığı belirlenmiştir. Ayrıca annelerine çok bağlı baba adaylarında ve ilk cinsel ilişkilerini 18 yaşından sonra yaşamış erkeklerde de kuvad sendromunun daha sık görüldüğü ortaya çıkmıştır.
Baba adayları üzerindeki kuvad semptomları gebeliğin yaklaşık 3. ayından itibaren herhangi bir zamanda ortaya çıkabilmektedir. Çok nadir olarak belirtiler, baba adayı eşinin gebe olduğunu fark etmeden önce ortaya çıkmaktadır. Semptomlar, başlangıçtan itibaren giderek azalma eğilimindedir ancak genellikle son 3 ayda, doğumdan hemen önce veya doğum sırasında ikinci bir yükseliş meydana gelebilmektedir. Olguların yaklaşık üçte biri oranındaki belirtiler, doğum sancıları başlamadan ortadan kalkmaktadır. Fakat bazen tam bitti sanıldığı sırada belirtiler tekrar başlayabilmektedir. Diğer üçte birinde, bebek doğar doğmaz semptomsuz hale gelir. Geri kalanlardaysa belirtiler birkaç gün daha sürebilir. Ayrıca kuvad sendromunun fiziksel belirtilerine kaygı sorunu da eşlik edebilmektedir.
Sendromun en sık görülen belirtileri ise gastrointestinal olarak meydana gelen bozukluklardır. Bunlar; iştahsızlık, diş ağrısı, bulantı ve kusma, hazımsızlık, tanımlanamayan karın ağrısı, kabızlık veya ishal olmaktadır. Depresyon, gerginlik, uykusuzluk, sinirlilik, huzursuzluk, zayıf düşme ve baş ağrıları gibi belirtiler ise psikiyatrik semptomlardır. Ayrıca zaman zaman gebelikteki gibi aşerme ve nadir de olsa karında şişme gibi durumlar da görülebilir. Kuvad sendromunun sebepleri, hem psikodinamik hem de biyolojik zeminde araştırılsa da ortaya çıkış sebepleri henüz tam anlamıyla aydınlatılamamıştır. Psikodinamik ilkeler bağlamında, baba adayının bilinçdışı doğuma imrenme, anne adayıyla özdeşim, babalığa ilişkin karışık duygular yaşama, gizli eşcinsellik, fetüsü rakip olarak algılama gibi etmenler üzerinde de durulur. Kuvad sendromuna tutulan baba adaylarının çoğuna tedavi gerekmemektedir. Bunun sebebi ise meydana gelen olguların çoğunun durum fark edilmeden kendiliğinden yok olmasıdır. Ayrıca kuvad sendromu yaşayanların çok azı uzmanlar tarafından psikiyatriste yönlendirilmektedir. Bu tanıyı yaşayan kişide, kaygıyı azaltmayı hedefleyen yorumlama ve destekleyici psikoterapi rahatlama sağlayabilmektedir. Son olarak kuvad sendromunun seyri genel olarak iyidir. Gelecek gebeliklerde durum tekrarlayabilse de, buna kesin gözüyle bakılmamaktadır. Eğer baba adayında eşin bir sonraki gebeliklerinde bu sendroma ait bulgular görülüyorsa vakit kaybetmeden bir uzmana danışılmalıdır.
