Hamilelik Döneminde Manyetik Rezonans!

Hamilelik döneminde MR çektirmek zorunda kalan anne adaylarının aklına ilk olarak MR çektirmetin bebeğe zararlı olup olmadığı gelir. Peki, gerçekten MR gebelik döneminde bebeğe zarar verir mi? Anne adayları, hamile kaldıklarını öğrendikleri ilk andan itibaren bebeğine zarar verecek şeylerden kaçınır. Bu nedenle hamilelikte yapılmaması gerekenler büyük önem taşır. Ancak bazı konularda yanlış bir kanı oluşabildiğinden, gereksiz çekinceler ortaya çıkabiliyor. Hamilelikte MR çektirmek de bunlardan biridir. Hamilelikte MR çektirmek zararlı değildir. Yapılan bilimsel araştırmalarda bugüne kadar anne ve fetüs sağlığı üzerinde MR’ın olumsuz bir etkisi kaydedilmemiştir.

MR Ne Zaman Kullanılır?

Kısaca MR (emar) olarak bilinen ‘manyetik rezonans’ işlemi 30 yıldan fazla zamandır hamile kadınlardaki obstetrik, plasenta ve ceninle ilgili anormallikleri tespit etmek için kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Bir görüntüleme yöntemi olarak faydalı bir teşhis aracı kabul edilen MR, anne adayı ile fetüsü etkileyen çok çeşitli hastalıkları tespit edebilir.

MR’ın ilk kullanımının başladığı yıllarda teknik problemler yaşanıyordu ve bunun sebebi ceninin hareketleriydi. Bununla birlikte çeşitli teknolojik gelişmeler yaşandıkça yüksek performanslı sistemler yapıldı, gebe hasta ile ceninin görüntülenmesi daha da iyileştirildi. Günümüzde de cenin ve anne görüntülenmesi için EMAR muayeneleri rutin şekilde klinik ortamlarda gerçekleştirilmektedir. İnsan vücudunun hemen hemen tüm organlarında hastalıkları teşhis amacıyla tıpta sıkça kullanılan bu yöntem; özellikle beyin, omurga, eklemler, damarlar, alt ve üst karın bölgeleri, prostat ve meme görüntülemede sıkça tercih edilmektedir. Ayrıca son yıllarda kalp hastalıklarının teşhisinde de kullanım sıklığının arttığı gözleniyor.

MR Radyasyon İçermiyor

Hamilelikte, anne sağlığını ve fetüs dediğimiz anne karnındaki bebeğin sağlığını ilgilendiren durumlarda MR çektirme ihtiyacı doğabiliyor. Örneğin, hamilelikte annenin safra kesesi ve safra yollarını ilgilendiren taş hastalıkları ve iltihabi durumların görülme durumunun arttığını, böyle bir durumda da safra kesesi ve safra yollarını gösteren MR incelemesi istenebiliyor. Gerekli bilgilendirme ve hazırlıklar yapıldıktan sonra doktor eşliğinde anne adayına çekim yapılabilir. MR, ayrıca radyasyon içermediğinden ve hastalıkları teşhis başarısı yüksek olduğundan güvenilir bir tetkiktir.

İlk 3 Ay Beklenebilir

MR ile ilgili merak edilen diğer bir nokta ise, ilk trimester denilen hamileliğin ilk 3 ayında çekim yapılıp yapılamayacağı… Bu konuda yapılan bilimsel çalışmalarda yine herhangi bir yan etki görülmemiştir. Ancak hekimler tedbir olarak ilk üç ayda acil bir durum yoksa, MR çekiminin bir sonraki trimestere bırakılmasını tercih ediyor. Acil ve gerekli durumlar olduğunda ise bu süreyi beklemeye gerek duymuyorlar. Anne karnındaki bebeğin sağlıklı olup olmadığını anlamak için, zaman kaybetmeden ‘fetal MR’ görüntüleme yapılması gerekebiliyor. Bebeğin sağlığını ilgilendiren hastalıklarda ultrasonografinin tanı için yetersiz kaldığı durumda ya da tanıyı desteklemek için yapılan Fetal MR ile fetüsün başta beyin, omurilik ve karın içi organları olmak üzere diğer tüm organları ile ekstremiteleri (bacak-ayak-el ve kol) değerlendiriliyor. Hamileliğin 24. haftasından itibaren uygulanabilen fetal MR, fetüsün ve plasentanın değerlendirilmesi açısından ultrasonografiden daha güvenilir sonuçlar veriyor”
şeklinde konuşuyor.

İlaçsız Olmalı

Hamilelikte MR uygulanmakla birlikte, bazı şekil değişiklikleri olabiliyor. Mesela ilaçsız MR gibi… Hamilelikteki MR çekimlerinde damar yolu ile verilen ‘kontrast madde’ denilen ilaçlar kullanılmaz. Kontrast madde üzerine yapılan çalışmalarda, hayvanlar üzerinde yine bir teratojenik etki gözlenmediği fakat insanlar üzerinde yeterli düzeyde çalışma yapılmadığından ilaç kullanımı tavsiye edilmiyor. Bu nedenle anne adaylarına uygulanan MR çekimleri, kontrast madde kullanılmadan gerçekleştiriliyor.