Doğumda Bebeğin Kalp Atışları Nasıl Takip Edilir? NST ve CTG Ne Anlatır?

Doğum yaklaşırken anne adaylarının en çok merak ettiği konulardan biri, bebeğin doğum sırasında nasıl takip edildiğidir. Özellikle doğumhanede karna bağlanan cihazlar, ekranda görülen çizgiler ve zaman zaman duyulan kalp atışları heyecan kadar merak da uyandırabilir.

Peki doğum sırasında bebeğin kalp atışları neden izlenir? NST ve CTG aynı şey midir? Kalp atışlarının hızlanması veya yavaşlaması her zaman bir sorun olduğu anlamına mı gelir?

Doğumda Bebeğin Kalp Atışları Neden Takip Edilir?

Doğum sırasında rahim düzenli olarak kasılır. Bu kasılmalar sırasında plasentaya giden kan akışı geçici olarak azalabilir. Sağlıklı bebeklerin çoğu bu değişiklikleri tolere edebilir.

Bebeğin kalp atışlarının takip edilmesindeki temel amaç, doğum sürecine nasıl uyum sağladığını değerlendirmektir.

Sağlık ekibi kalp atışlarının hızını, düzenini ve kasılmalarla ilişkisini inceleyerek bebeğin durumuyla ilgili önemli bilgiler edinir.

Ancak kalp atışlarının izlenmesi, bebeğin oksijen düzeyini doğrudan ölçmez. Elde edilen bulgular, annenin ve bebeğin genel durumuyla birlikte değerlendirilir.

Her anne adayının doğum boyunca sürekli cihaza bağlı kalması gerekmez. Takip yöntemi gebeliğin risk durumuna ve doğumun ilerleyişine göre belirlenir.

NST ve CTG Arasındaki Fark Nedir?

NST ve CTG terimleri sık sık birbirinin yerine kullanılsa da tam olarak aynı anlama gelmez.

CTG (kardiyotokografi), bebeğin kalp atışlarını ve rahim kasılmalarını kaydeden izlem yöntemidir.

NST (non-stres test) ise genellikle doğum öncesinde, bebeğin kalp atışlarının hareketlerine verdiği yanıtı değerlendirmek amacıyla yapılan bir testtir. NST sırasında da CTG cihazı kullanılabilir.

Doğum sırasında kullanılan CTG takibinde ise bebeğin kalp atışlarının kasılmalarla birlikte nasıl değiştiği değerlendirilir.

Bu nedenle doğumhanede yapılan her kalp atışı takibini NST olarak adlandırmak teknik açıdan doğru değildir.

Doğumda Kalp Atışları Nasıl Ölçülür?

Bebeğin kalp atışlarını takip etmek için farklı yöntemler kullanılabilir.

En sık kullanılan yöntemlerden biri, anne adayının karnına yerleştirilen iki sensörle yapılan dış CTG takibidir.

Sensörlerden biri bebeğin kalp atışlarını, diğeri ise rahim kasılmalarının zamanlamasını kaydeder.

Cihazın ekranında veya kâğıt çıktısında iki ayrı çizgi görülebilir. Sağlık ekibi bu çizgileri birlikte değerlendirir.

Düşük riskli doğumlarda bebeğin kalp atışları, belirli aralıklarla el tipi Doppler cihazıyla da dinlenebilir.

Bazı özel durumlarda, zarlar açılmışsa ve gerekli koşullar sağlanıyorsa bebeğin başına yerleştirilen küçük bir elektrotla iç takip yapılabilir.

Hangi yöntemin kullanılacağına doğumun koşulları ve tıbbi gereklilikler doğrultusunda karar verilir.

Bebeğin Kalp Atışı Kaç Olmalı? Hızlanması veya Yavaşlaması Tehlikeli mi?

Doğum sırasında bebeğin temel kalp atım hızı genellikle dakikada 110–160 atım aralığında değerlendirilir.

Ancak yalnızca ekranda görülen sayıya bakarak bebeğin iyi veya kötü durumda olduğunu söylemek mümkün değildir.

Sağlık ekibi kalp atışlarının temel hızının yanında şu özellikleri de inceler:

• Değişkenlik: Kalp atışlarının zaman içerisinde gösterdiği küçük dalgalanmalar.

• Hızlanmalar: Kalp atışlarının geçici olarak artması.

• Yavaşlamalar: Kalp atışlarının belirli sürelerle azalması.

• Kasılmalarla ilişkisi: Kalp atışındaki değişikliklerin rahim kasılmalarına göre ne zaman ortaya çıktığı.

Bazı geçici yavaşlamalar, özellikle bebeğin başına baskı oluştuğunda görülebilir ve her zaman tehlikeli değildir.

Ancak belirli özellikler gösteren veya tekrarlayan yavaşlamalar daha yakından değerlendirme gerektirebilir.

Önemli olan tek bir sayı değil, kalp atışlarının genel örüntüsüdür.

CTG’de Sorun Görülürse Hemen Sezaryen mi Yapılır?

Anne adaylarının en büyük endişelerinden biri, cihazda görülen bir değişiklik nedeniyle doğumun hemen sezaryene dönmesidir.

Oysa CTG’de dikkat çeken her bulgu, bebeğin tehlikede olduğu veya acil sezaryen gerektiği anlamına gelmez.

Öncelikle kaydın doğru alınıp alınmadığı kontrol edilebilir. Anne adayının pozisyonunun değiştirilmesi, kullanılan bazı ilaçların gözden geçirilmesi veya kasılmaların değerlendirilmesi gerekebilir.

Sağlık ekibi bebeğin kalp atışlarını yeniden değerlendirirken annenin tansiyonunu, ateşini ve doğumun ilerleyişini de dikkate alır.

Bazı durumlarda yakın takip yeterli olabilirken bazı durumlarda doğumun hızlandırılması gerekebilir.

Sezaryen kararı yalnızca CTG ekranındaki tek bir değişikliğe değil, bütün klinik tabloya göre verilir.

Sürekli CTG Takibi Doğum Hareketlerini Kısıtlar mı?

Sürekli CTG takibinde anne adayının karnında sensörler bulunduğu için hareket etmek bazen zorlaşabilir.

Ancak bu durum mutlaka doğum boyunca yatakta hareketsiz kalmanız gerektiği anlamına gelmez.

Hastanenin olanaklarına göre kablosuz takip cihazları kullanılabilir. Bazı anne adayları sensörler takılıyken de pozisyon değiştirebilir veya sınırlı şekilde hareket edebilir.

Düşük riskli doğumlarda aralıklı kalp atışı dinleme yöntemi de uygun olabilir.

Sürekli CTG’nin her doğumda gerekli olmadığı unutulmamalıdır. Düşük riskli doğumlarda rutin sürekli CTG kullanımı, aralıklı dinlemeye kıyasla sezaryen ve müdahaleli doğum olasılığını artırabilir.

Bu nedenle takip yöntemi kişisel riskler dikkate alınarak seçilmelidir.

Doğum sırasında cihazdan gelen sesler veya ekrandaki değişiklikler sizi endişelendiriyorsa sağlık ekibinize soru sormaktan çekinmeyin.

Bebeğinizin kalp atışlarının takip edilmesi, doğum sürecinde onun durumunu değerlendirmeye yardımcı olan önemli bir güvenlik uygulamasıdır. Ancak hiçbir cihaz tek başına bütün soruların yanıtını vermez. En doğru değerlendirme, takip sonuçlarının doğumun genel gidişiyle birlikte yorumlanmasıyla yapılır.