Hamileyken Süt Gelmesi Normal mi? Kolostrum Ne Zaman Başlar?

Hamilelik boyunca vücudunuz bebeğinizi büyütmekle kalmaz, doğumdan sonraki dönem için de hazırlık yapar. Bu hazırlıklardan biri de memelerde gerçekleşir. Henüz bebeğinizi kucağınıza almadan memelerinizde dolgunluk, hassasiyet ve büyüme fark edebilir, hatta zaman zaman meme ucundan birkaç damla sarımsı veya şeffaf sıvı geldiğini görebilirsiniz.

İlk kez karşılaştığınızda şaşırtıcı olabilen bu sıvı büyük olasılıkla kolostrum, yani bebeğiniz için hazırlanan ilk süttür.

Peki hamilelikte kolostrum ne zaman oluşur? Memeden süt gelmesi normal midir? Hiç gelmemesi doğumdan sonra sütünüzün az olacağı anlamına gelir mi?

Kolostrum Nedir?

Kolostrum, bebeğin doğumdan sonra alacağı ilk anne sütüdür. Halk arasında “ağız sütü” olarak da bilinir. Olgun anne sütüne göre daha yoğun kıvamlı olabilir ve çoğunlukla sarı veya altın sarısı renkte görülür. Ancak krem rengi, açık beyaz veya şeffafa yakın olması da mümkündür.

Kolostrum; protein, antikorlar ve bağışıklık sistemini destekleyen çeşitli bileşenler açısından zengindir. Yenidoğanın küçük mide kapasitesine ve ilk günlerdeki ihtiyaçlarına uygun şekilde az miktarlarda üretilir.

En ilginç kısmı ise kolostrum üretiminin doğumdan sonra başlamamasıdır. Vücudunuz bu hazırlığa siz hâlâ hamileyken başlayabilir.

Hamilelikte Kolostrum Ne Zaman Gelmeye Başlar?

Memelerde süt üretimine yönelik değişiklikler gebeliğin erken dönemlerinden itibaren başlar. Kolostrum üretimi ise genellikle gebeliğin ikinci trimesterinde, yaklaşık 16. hafta civarından itibaren başlayabilir.

Ancak bu, 16. haftada mutlaka memenizden süt geleceği anlamına gelmez.

Bazı anne adayları ikinci veya üçüncü trimesterde sütyenlerinde küçük sarı lekeler fark edebilir. Bazılarında yalnızca meme ucunda birkaç damla görülür. Bazılarında ise hamilelik boyunca dışarıdan fark edilebilecek hiçbir kolostrum sızıntısı olmaz.

Bunların hepsi kişiden kişiye değişebilir.

Hamilelik sırasında kolostrumun dışarı sızmaması, vücudunuzun süt üretmediğini veya doğumdan sonra sütünüzün yetersiz olacağını göstermez.

Hamilelikte Memeden Süt Gelmesi Normal mi?

Özellikle hamileliğin ikinci yarısında meme ucundan birkaç damla sarımsı, krem veya şeffaf sıvı gelmesi çoğu durumda gebelikte meydana gelen doğal meme değişikliklerinden biridir.

Hamilelik hormonları meme dokusunu emzirmeye hazırlar. Meme bezleri ve süt kanalları gelişirken vücut bebeğin doğumundan sonraki beslenme dönemine hazırlanır.

Kolostrum bazen kendiliğinden sızabilir. Duş sırasında, kıyafetin sürtünmesiyle veya memeye baskı olduğunda fark edilebilir.

Burada anne adaylarının sık merak ettiği bir konu da şudur:

“Sütüm gelmeye başladıysa doğum yaklaşıyor mu?”

Hayır. Hamilelikte kolostrum görülmesi tek başına doğumun başladığını veya çok yaklaştığını göstermez. Haftalar hatta aylar öncesinden kolostrum fark edilebilir.

Hamilelikte Hiç Süt Gelmemesi Normal mi?

Evet. Hamilelik boyunca memelerinizden tek damla bile süt gelmemesi de normal olabilir.

Anne adaylarının kendilerini karşılaştırdığı konulardan biri budur. Bir arkadaşınız hamileliğinin 25. haftasında kolostrum fark etmiş olabilirken siz 38. haftada olmanıza rağmen hiçbir şey görmeyebilirsiniz.

Bu durum, doğumdan sonra ne kadar süt üreteceğinizi tahmin etmek için kullanılabilecek güvenilir bir gösterge değildir.

Bu nedenle “Hamilelikte sütüm gelmedi, bebeğimi emziremeyeceğim.” şeklinde düşünmek için bir neden yoktur.

Kolostrum Bebeğiniz İçin Neden Önemlidir?

Kolostrum miktar olarak az görünse de oldukça yoğun bir içeriğe sahiptir. Bebeğin doğumdan sonraki ilk günlerindeki ihtiyaçlarına uygun şekilde hazırlanır.

Kolostrum özellikle bağışıklık sisteminde rol oynayan antikorlar ve çeşitli koruyucu bileşenler içerir. Aynı zamanda bebeğin henüz gelişmekte olan sindirim sistemine uygun bir yapıdadır.

Bebeğin ilk dışkısı olan mekonyumun atılmasına yardımcı olması da kolostrumun önemli özelliklerinden biridir.

Doğumdan sonraki birkaç gün içerisinde kolostrum yavaş yavaş geçiş sütüne dönüşür. Süt miktarı artarken rengi ve kıvamı da değişebilir. Daha sonraki dönemde ise olgun anne sütü üretimi devam eder.

Hamilelikte Kolostrum Sağılır mı?

Memeden birkaç damla kolostrum geldiğini gördüğünüzde “Hazır geliyorken sağmalı ve saklamalı mıyım?” diye düşünebilirsiniz.

Gebelikte kolostrumun elle sağılması bazı durumlarda sağlık profesyonelleri tarafından önerilebilir. Ancak her anne adayının kendi kendine kolostrum sağmaya başlaması uygun değildir.

Özellikle erken doğum riski veya gebeliğe ilişkin başka risklerin bulunduğu durumlarda meme uyarımı konusunda doktorun değerlendirmesi önemlidir.

Bu nedenle gebelik sırasında kolostrum toplamak veya düzenli olarak meme uyarımı yapmak istiyorsanız öncelikle gebeliğinizi takip eden doktorunuza veya ebenize danışmalısınız.

Memeden kendiliğinden birkaç damla geliyorsa da bunu görmek için meme ucunu sürekli sıkmanız gerekmez.

Hangi Durumlarda Doktora Danışılmalı?

Hamilelikte memelerde büyüme, hassasiyet ve zaman zaman kolostrum sızıntısı görülebilir. Ancak her meme akıntısını gebeliğe bağlamamak gerekir.

Özellikle;

• Tek memeden sürekli ve kendiliğinden kanlı akıntı olması
• Memede yeni fark edilen belirgin bir kitle bulunması
• Şiddetli ağrı, kızarıklık veya belirgin şişlik gelişmesi
• Akıntıyla birlikte sizi endişelendiren başka belirtilerin ortaya çıkması

durumlarında doktorunuza danışmanız uygun olur.

Hamilelik boyunca memelerinizde yaşadığınız değişiklikleri rutin gebelik kontrollerinizde doktorunuzla paylaşabilirsiniz.

Doğumdan Sonra Kolostrum: İlk Günlerde Neler Olur?

Hamilelikte üretilmeye başlayan kolostrum, bebeğiniz dünyaya geldiğinde onun ilk besini olur. Doğumdan sonraki ilk saatlerde ve günlerde memeden gelen miktar size oldukça az görünebilir. Ancak kolostrum yoğun içeriklidir ve yenidoğanın küçük mide kapasitesine uygun şekilde üretilir.

Mümkün olduğunda doğumdan sonra erken dönemde ten tene temas kurulması ve bebeğin sık sık emzirilmesi, hem bebeğin kolostrumdan yararlanmasına hem de süt üretiminin desteklenmesine yardımcı olur.

İlk günlerde kolostrum genellikle sarımsı, krem renkli veya daha şeffaf görünebilir. Zamanla süt miktarı artmaya, rengi açılmaya ve kıvamı değişmeye başlar. Genellikle doğumdan sonraki birkaç gün içinde kolostrum yerini geçiş sütüne bırakır; ilerleyen süreçte ise olgun anne sütü üretilir.

Bu dönemde “Sütüm çok az geliyor.” diye endişelenmek oldukça yaygındır. Ancak memeden gelen veya sağılan miktar tek başına bebeğin yeterli beslenip beslenmediğini göstermez. Bebeğinizin emmesi, kilo değişimi, bez takibi ve genel durumu birlikte değerlendirilmelidir.

Bebeğiniz memeyi almakta zorlanıyorsa, yeterince beslenmediğini düşünüyorsanız veya emzirme konusunda endişeleriniz varsa çocuk doktorunuzdan, ebenizden ya da emzirme konusunda eğitimli bir sağlık profesyonelinden destek alabilirsiniz.

Süt Yolculuğunuz Aslında Doğumdan Önce Başlıyor

Bebeğinizi henüz kucağınıza almamış olabilirsiniz ama vücudunuz onun doğumdan sonraki ihtiyaçları için şimdiden hazırlık yapıyor. Kolostrum da bu hazırlığın önemli parçalarından biri.

Hamilelikte birkaç damla kolostrum görmek normal olabileceği gibi hiçbir sızıntı yaşamamak da normal olabilir. Kolostrumun dışarı çıkıp çıkmaması, doğumdan sonra sütünüzün yeterli olup olmayacağını göstermez.

Bu nedenle hamileliğiniz boyunca memenizden hiç süt gelmediyse endişelenmeyin. Bebeğiniz dünyaya geldiğinde ten tene temas, doğru emzirme pozisyonu ve sık emzirme süt üretiminin desteklenmesinde önemli rol oynayacaktır.