Hamilelikte Çarpıntı Neden Olur? Ne Zaman Doktora Danışılmalı?

Hamilelik sırasında kalbinizin normalden daha hızlı attığını, göğsünüzde güçlü bir atım hissettiğinizi veya kalbinizin bir anlığına teklediğini fark edebilirsiniz. Özellikle merdiven çıkarken, yürüyüş yaparken ya da dinlenirken ortaya çıkan bu his ilk kez yaşandığında endişe verici olabilir.

Gebelik boyunca vücudunuz yalnızca bebeğinizin gelişimine uyum sağlamakla kalmaz, dolaşım sisteminiz de önemli değişikliklerden geçer. Artan kan hacmi ve kalbin daha fazla çalışması, kalp atışlarınızın normalden farklı hissedilmesine neden olabilir.

Peki hamilelikte çarpıntı neden olur? Kalp atışlarının hızlanması normal midir ve hangi belirtiler doktor kontrolü gerektirir?

Hamilelikte Kalp Çarpıntısı Neden Olur?

Hamilelikte kalp çarpıntısının en önemli nedenlerinden biri dolaşım sisteminde meydana gelen doğal değişikliklerdir.

Gebelik ilerledikçe vücudunuzdaki kan hacmi artar. Kalbiniz de bu artan kan miktarını dolaştırabilmek için daha fazla çalışır. Bu süreçte dinlenme halindeki kalp atış hızınız hamilelik öncesine göre genellikle dakikada yaklaşık 10 ila 20 atım artabilir.

Özellikle ikinci ve üçüncü trimesterde bu değişiklikler daha belirgin hale gelebilir.

Kalbinizin daha hızlı atması, göğsünüzde güçlü bir atım hissetmeniz veya zaman zaman kalp ritminizin değiştiğini fark etmeniz bu fizyolojik değişikliklerle ilişkili olabilir.

Ancak her çarpıntının gebeliğin doğal bir sonucu olduğunu düşünmemek gerekir. Çarpıntının sıklığı, süresi ve eşlik eden belirtiler önemlidir.

Hamilelikte Çarpıntıyı Artırabilen Durumlar

Gebelikte kalp atışlarınızın hızlanmasına veya çarpıntıyı daha belirgin hissetmenize neden olabilecek farklı etkenler bulunur.

Kansızlık: Hamilelikte demir ihtiyacı artar. Özellikle demir eksikliği anemisi geliştiğinde kalp, dokulara yeterli oksijen taşınmasını sağlamak için daha fazla çalışabilir. Bu durum çarpıntı, halsizlik ve çabuk yorulma gibi belirtilere yol açabilir.

Susuz kalmak: Yeterli sıvı tüketmemek dolaşımı etkileyebilir ve kalp atışlarının hızlanmasına neden olabilir. Özellikle sıcak havalarda, kusma yaşanan dönemlerde veya yoğun fiziksel aktivite sonrasında sıvı ihtiyacına dikkat edilmelidir.

Kafein tüketimi: Kahve, çay, enerji içecekleri ve bazı diğer ürünlerde bulunan kafein, hassas kişilerde çarpıntıyı artırabilir. Gebelikte toplam kafein tüketiminin genellikle günlük 200 mg ile sınırlandırılması önerilir.

Stres ve kaygı: Heyecan, endişe veya yoğun duygusal durumlar sırasında salgılanan stres hormonları kalp atışlarının hızlanmasına neden olabilir.

Tiroid problemleri: Tiroid hormonlarının normalden fazla salgılanması da çarpıntı, terleme, titreme ve huzursuzluk gibi belirtiler oluşturabilir.

Bunların dışında bazı ilaçlar, enfeksiyonlar ve kalp ritim bozuklukları da çarpıntıya neden olabilir.

Çarpıntı Yaşadığınızda Ne Yapabilirsiniz?

Hamilelik sırasında kısa süreli ve hafif bir çarpıntı hissettiğinizde öncelikle yaptığınız aktiviteye ara verebilirsiniz.

Ayaktaysanız oturmak, rahat bir pozisyonda dinlenmek ve nefesinizi sakinleştirmek kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir.

Gün içerisinde yeterli sıvı tüketmeye özen gösterin. Özellikle bulantı veya kusma nedeniyle yeterince su içemiyorsanız bu durumu doktorunuzla paylaşın.

Çarpıntının hangi durumlarda ortaya çıktığını gözlemlemek de faydalı olabilir. Örneğin kahve içtikten sonra mı, merdiven çıkarken mi, uzun süre aç kaldığınızda mı yoksa dinlenirken mi yaşandığını not edebilirsiniz.

Ancak çarpıntı sırasında bayılacak gibi oluyorsanız, göğüs ağrısı veya nefes darlığı hissediyorsanız yalnızca dinlenerek geçmesini beklemeyin.

Hamilelikte Kalp Atış Hızı Kaç Olmalı?

Anne adaylarının merak ettiği konulardan biri de gebelikte nabzın kaç olması gerektiğidir.

Hamilelikte kalp atış hızı kişiden kişiye değişebilir. Yaş, fiziksel kondisyon, gebelik haftası, kullanılan ilaçlar ve mevcut sağlık durumu bu değeri etkileyebilir.

Gebelik öncesinde dinlenme nabzı daha düşük olan bir kadında görülen artış ile gebelik öncesinde nabzı daha yüksek olan bir kadındaki değişim aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.

Bu nedenle hamilelikte herkes için geçerli tek bir normal nabız değeri belirlemek doğru değildir.

Nabzınızın alıştığınız değerlerden belirgin şekilde farklı olması, dinlenirken sürekli yüksek seyretmesi veya düzensiz atışlar hissetmeniz durumunda doktorunuzla görüşmeniz önemlidir.

Akıllı saat veya telefon uygulamaları kalp atış hızınızı takip etmenize yardımcı olabilir. Ancak bu cihazlardan alınan veriler tek başına kalp ritim bozukluğu tanısı koymak için yeterli değildir.

Hangi Durumlarda Doktora Danışılmalı?

Hamilelikte zaman zaman ortaya çıkan kısa süreli çarpıntılar her zaman ciddi bir sağlık sorununa işaret etmeyebilir. Bununla birlikte bazı belirtiler mutlaka değerlendirilmelidir.

Çarpıntınız sık sık tekrarlıyorsa, uzun sürüyorsa, giderek şiddetleniyorsa veya dinlenme sırasında da ortaya çıkıyorsa doktorunuza bilgi verin.

Özellikle aşağıdaki belirtilere dikkat edilmelidir:

• Göğüste ağrı, baskı veya sıkışma hissi
• Belirgin nefes darlığı
• Bayılma veya bayılacak gibi olma
• Şiddetli baş dönmesi
• Uzun süren, çok hızlı veya belirgin düzensiz kalp atışları

Çarpıntıya göğüs ağrısı, ciddi nefes darlığı veya bayılma eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alın.

Daha önce kalp hastalığı veya ritim bozukluğu tanısı aldıysanız gebelik sırasında yaşadığınız yeni belirtileri doktorunuzla paylaşmanız ayrıca önemlidir.

Hamilelikte Çarpıntı Nasıl Değerlendirilir?

Çarpıntı şikâyetiyle doktora başvurduğunuzda öncelikle belirtilerinizin ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü ve hangi durumlarda ortaya çıktığı değerlendirilir.

Doktorunuz gerekli görürse elektrokardiyografi (EKG) ile kalbinizin elektriksel aktivitesini inceleyebilir. Çarpıntı aralıklı olarak yaşanıyorsa daha uzun süreli ritim takibi sağlayan Holter cihazı kullanılabilir.

Kansızlık, tiroid fonksiyon bozukluğu veya elektrolit dengesizliği gibi olası nedenleri araştırmak amacıyla kan testleri de istenebilir.

Bazı durumlarda kalbin yapısını ve çalışma şeklini değerlendirmek için ekokardiyografi yapılması gerekebilir.

Tedavi ise çarpıntının nedenine göre belirlenir. Her çarpıntı ilaç tedavisi gerektirmez ancak ritim bozukluğu gibi bir durum tespit edilirse gebeliğe uygun tedavi seçenekleri değerlendirilir.

Hamilelikte kalbinizin daha hızlı çalışması çoğu zaman vücudunuzun gebeliğe uyum sürecinin bir parçasıdır. Yine de çarpıntının yalnızca hamilelikten kaynaklandığını varsaymak yerine belirtilerinizi takip etmek ve gerektiğinde doktorunuza danışmak önemlidir.

Özellikle sık tekrarlayan veya başka şikâyetlerle birlikte ortaya çıkan çarpıntıların değerlendirilmesi hem sizin hem de bebeğinizin sağlığı açısından önem taşır.